* Sơ lược về táo bón:

Táo bón là một rối loạn tiêu hoá khá phổ biến, biểu hiện là phân khô cứng và đi ngoài ít hơn 3 lần/ tuần, nguyên nhân thường gặp gây ra bệnh táo bón là do chế độ ăn uống bất hợp lý, ít vận động, ngoài ra còn có các nguyên nhân thực thể ở đường tiêu hoá như các dị tật bẩm sinh ở đại tràng, suy tuyến giáp.

* Các đối tượng hay bị táo bón:

-Trẻ nhỏ rất hay bị táo bón do sai lầm về chế độ ăn uống, người lớn ít quan tân đến nhu cầu uống nước của trẻ, cho trẻ uống ít nước, còn trẻ nhỏ thì thường mải chơi quên cả uống nước, trong khi đó lại hay bị mất nước do hoạt động nhiều. Tình trạng cho trẻ ăn quá nhiều chất đạm, ít chất xơ, ăn ít rau, quả, uống sữa quá đặc gây cho hệ tiêu hoá của trẻ mất cân bằng tạo ra táo bón. Khi cho trẻ uống sữa bò cũng dễ bị táo bón hơn bú sữa mẹ. Trẻ lớn hơn thường có thói quen nhịn do ngại đi đại tiện cũng là nguyên nhân gây táo bón.

-Người già cũng là đối tượng hay bị táo bón vì ít vận động, ngại ăn các chất xơ do răng yếu, uống ít nước, ruột co bóp kém do cơ năng suy yếu.

-Phụ nữ có thai cũng hay bị táo bón do nội tiết thay đổi và bào thai chèn ép ruột già.

-Những người làm nghề văn phòng, bàn giấy, ít hoạt động; người uống rượu bia, ăn đồ cay nóng nhiều; người làm việc trong môi trường nóng nực ra nhiều mồ hôi cũng rất dễ bị táo bón.

-Bệnh nhân ốm yếu, trương lực cơ giảm cũng hay bị táo bón.

*Tác hại của táo bón.

Chỉ sau một thời gian bị táo bón, người bệnh sẽ mệt mỏi, uể oải, khó chịu, bực bội trong người, ăn không ngon, ngủ kém, sức khoẻ sa sút .Đó là do phân và khí đọng lại trong ruột làm đầy bụng khó chịu, buồn nôn, không thấy đói. Phân đọng lại trong ruột lâu ngày có thể gây chướng bụng hoặc tắc nghẽn ruột Ngoài ra, các chất độc như: phenol, amoniac được tạo ra trong quá trình tiêu hoá đáng lẽ sẽ được nhanh chóng đưa ra ngoài cơ thể, nhưng do táo bón gây tích tụ lâu trong ruột sẽ bị hấp thu ngược lại máu, có thể dẫn đến tình trạng nhiễm độc mãn tính, làm cho người già càng thêm yếu, người bệnh càng thêm nặng.

Táo bón cũng là nguyên nhân gây ra trĩ và sa trực tràng, khi phân quá khô, rặn cố có thể gây rách hậu môn, chảy máu, lòi dom, khi cố rặn cũng làm tăng áp lực máu gây đỏ bừng mặt, rất nguy hiểm cho người bị cao huyết áp, bệnh tim mạch.

Táo bón lâu ngày có thể dẫn tới ung thư trực tràng, dãn hoặc phình ruột già.

*Phòng bệnh táo bón.

Phòng bệnh là cách tốt nhất để bảo vệ sức khoẻ, hãy phòng bệnh để không phải dùng thuốc. Để phòng bệnh táo bón nên theo các biện pháp sau:

-Tăng cường ăn rau xanh, trái cây, uống nhiều nước, tăng cường vận động.

-Với trẻ em, cha mẹ phải kiên trì cho trẻ ăn nhiều rau, nhắc trẻ uống đủ nước, xoa bụng để kích thích nhu động ruột, ngày xoa 2 lần, mỗi lần 3-5 phút, xoa từ phải vòng qua rốn sang trái, xoa vào giữa hai bữa ăn khi trẻ không no hoặc đói quá.

-Với người già răng yếu nên làm nhỏ thức ăn các loại rau cho dễ ăn, uống đủ nước mỗi ngày (2-2,5 lít) kể cả khi không khát, buổi sáng ngủ dậy nên uống một ly nước, kiên trì tập luyện bằng cách đi bộ hít thở bằng bụng, thư giãn tinh thần, sử dụng các loại thực phẩm có tính nhuận tràng (đu đủ, khoai lang ).

*Thuốc điều trị táo bón.

Hiện nay có rất nhiều loại thuốc trị táo bón với cơ chế tác dụng khác nhau như: thuốc kích thích nhu động ruột (Bisacodyl, phenolphthalein ), tuy nhiên thuốc có thể kích thích quá mức dẫn đến rối loạn tiêu hoá, một số trường hợp gây ung thư nhất là đối với trẻ nhỏ; thuốc nhuận tràng thẩm thấu làm tăng khối lượng phân (Lactulose, Sorbitol ), một số trường hợp gây tổn thương niêm mạc ruột do tác dụng thẩm thấu quá mạnh; thuốc có tính nhớt làm cho khối phân trơn dễ dịch chuyển (một số loại dầu khoáng paraffin...); thuốc thụt rửa tại chỗ (Microlax, glycerin ) tác dụng mạnh, tạo phản xạ tống phân, khích thích mót rặn, một số trường hợp gây nóng rát hậu môn. Phần lớn các thuốc trị táo bón chỉ có tác dụng điều trị triệu chứng, giải quyết tình trạng táo bón nhất thời vì vậy bệnh dễ tái phát khi ngưng dùng thuốc, trong khi dùng thuốc lâu ngày có thể gây tiêu chảy kéo dài, ảnh hưởng tới chức năng co bóp của ruột già

Vì vậy để bệnh táo bón ít bị tái phát thì cần có một chế độ ăn uống và tập luyện hợp lý, kết hợp dùng các loại thuốc an toàn để cải thiện chức năng hệ tiêu hoá, chức năng co bóp của ruột già. Đối với người già và trẻ nhỏ, khi thấy dấu hiệu của táo bón (chậm đi ngoài 1-2 ngày) thì phải dùng thuốc ngay, để lâu tình trạng táo bón sẽ nặng thêm và việc phải dùng các loại thuốc thụt, thuốc tẩy mạnh để thông tiện sẽ làm tổn hại đến chức năng sinh lý của ruột già.

  Về trang trước    Bản in    Gửi email    Về đầu trang