Chuyện kể rằng, ở mảnh đất Tứ Xuyên xưa kia, có một thai phụ do mắc bệnh lạ (người phiền khát, ngực nóng, ho không dứt), sinh hạ năm lần bảy lượt, thai nhi đều chết yểu, bị gia đình chồng ruồng bỏ. May thay, có một thầy lang thương tình mách bảo, cho uống một loại dược thảo quý. Sau 3 tháng dùng thuốc thì vừa lúc có tin mừng, bà đã hoài thai. Đủ tháng đủ ngày, bà sinh hạ được bé trai khoẻ mạnh, hồng hào. Trong niềm vui mừng khôn tả, bà xin được đặt tên cho vị thuốc là Bối mẫu với dụng ý “Quý như bảo bối của người mẹ”. Xuyên bối mẫu (“Xuyên” là viết tắt của Tứ Xuyên), sau đó được trồng ở khắp nơi, sử dụng làm thuốc chữa ho, được xem là bảo bối của mỗi gia đình. Đó là câu chuyện đầy cảm động về vị thuốc đầu tiên trong bài thuốc Xuyên bối tỳ bà cao.

Dưới triều đại nhà Thanh (1644 – 1911), dân gian còn truyền tụng, ngợi ca về một vị quan huyện nhân từ, đức độ, tên là Yang Xiaolian. Một lần phụ mẫu ông mắc một chứng bệnh lạ. Bà ho mãi mà không dứt, ròng rã ngày này qua tháng khác mà không khỏi, khiến tâm phiền, lực kiệt. Thương mẹ, quan huyện đã tìm kiếm khắp nơi những vị danh y nổi tiếng, phương thuốc hay, bài thuốc quý về chữa trị cho mẹ. Nhưng bệnh tình vẫn chưa hề thuyên giảm. Trong lúc tuyệt vọng, may sao, có một vị thần y, cảm kích trước tấm lòng của vị quan huyện, đã tự tìm đến, xin được chữa trị cho mẹ ngài. Vị thần y đã lấy Mật ong kết hợp với một số loại thảo mộc (Xuyên bối mẫu, Tỳ bà diệp, Sa sâm, Ngũ vị tử…trong bài thuốc Xuyên bối tỳ bà cao) để chế thành thuốc. Theo chỉ dẫn của thần y, bà lão kiên trì uống thuốc. Quả nhiên hiệu nghiệm. Một thời gian không lâu, bệnh tình của bà thuyên giảm hẳn. Ho dứt, tinh thần bà phấn trấn trở lại. Sức khoẻ bình phục, da dẻ hồng hào, tươi nhuận. Cảm kích, bà lão bày tỏ tâm nguyện với con trai, mong được nhân rộng phương thuốc quý này trong dân gian để nhiều người được cứu chữa như bà. Hiểu được lòng mẹ, đồng thời mong muốn vị thuốc quý không bị thất truyền, ông đã dốc sức mở nhiều cơ sở sản xuất thuốc ho, bán cho nhân dân trong vùng và tặng cho người nghèo mắc bệnh. Loại thuốc ho kết hợp Mật ong với bài thuốc Xuyên bối tỳ bà cao đã được sử dụng trong suốt thời gian lịch sử Trung Hoa.

Sau này, nhà nước CHND Trung Hoa đã chỉ đạo cho các bộ ngành y tế nghiên cứu chính thức bài thuốc. Tác dụng giảm ho, bổ phế, tiêu đờm của bài thuốc không chỉ được giải thích dựa trên những lý luận của y dược học cổ truyền, mà còn được chứng minh theo những phương pháp nghiên cứu của khoa học hiện đại. Người ta đã thấy được sự tinh tế trong cách chữa bệnh thời xưa: đem Mật ong, vị thuốc quý trong tự nhiên với nhiều công dụng: trừ ho, sát khuẩn, dịu hầu họng, mau lành vết thương, bồi bổ, kết hợp với các thảo mộc có tác dụng bổ phế, tiêu đờm, giảm ho để trở thành một phương thuốc chữa ho hiệu nghiệm. Bộ y tế Trung Quốc đã chính thức đưa bài thuốc vào dược điển Trung Quốc, trở thành bài thuốc chính thống, nhằm công bố rộng rãi. Theo sự tiến bộ của nền y dược hiện đại, nhiều công ty dược phẩm của Trung Quốc, HongKong, Việt Nam…đã phát triển bài thuốc dưới nhiều dạng bào chế khác nhau: thuốc nước, thuốc viên… Khi du nhập tới các vùng miền khác nhau, bài thuốc cũng được phát triển bằng cách gia giảm thêm một số vị thuốc, tuỳ theo đặc điểm khí hậu, thổ nhưỡng, sinh học con người, kinh nghiệm chữa bệnh của mỗi miền. Như khi đến Việt Nam, bài thuốc được kết hợp thêm Ô mai, vị thuốc dân gian trừ ho, nhằm tăng cường thêm tác dụng. Danh y Việt Nam Hải Thượng Lãn Ông cũng đã từng ghi nhận công hiệu của Ô mai “Ô mai vị chua, tính liễm, có thể thăng, có thể giáng, giúp thuận khí chỉ ho…có vai trò cốt yếu trong các chứng ho dai dẳng lâu ngày”.Sự kết hợp Ô mai, Mật ong và bài thuốc Xuyên bối tỳ bà cao được tìm thấy trong sản phẩm thuốc ho đông dược Bảo Thanh của Công ty Dược Nata – Hoa Linh.

  Về trang trước    Bản in    Gửi email    Về đầu trang